Patron

Genialny polski astronom, twórca heliocentrycznej teorii ruchu planet.

Dnia 19 lutego 1473 roku przy ulicy św.Anny w Toruniu (obecnie ulicy Kopernika) urodził się Mikołaj Kopernik, syn Mikołaja - kupca z Krakowa oraz matki torunianki - Barbary z domu Watzenrode. Rodzeństwem Kopernika byli: starszy brat Andrzej oraz dwie siostry Barbara i Katarzyna. W szkole parafialnej, Kopernik zdobywał wykształcenie z łaciny, rachunków i śpiewu. W 18 roku życia za sprawą wuja Łukasza Watzenrode Mikołaj udał się na studia uniwersyteckie do Krakowa .W latach 1491 - 1495 pobierał nauki z takich dziedzin jak: geometria, trygonometria, matematyka oraz astronomia. Następne młody Kopernik spędził we Włoszech w Bolonii studiując na wydziale prawa kanonicznego (1496-1500), a potem w Padwie (1501-1503), gdzie studiował medycynę. W roku 1503 Mikołaj Kopernik obronił doktorat z prawa kanonicznego.Po pracowitym okresie nauki Kopernik wraca na Warmię, aby służyć kapitule, która umożliwiła mu ukończenie studiów. Na Warmii Mikołaj prowadził szeroko zakrojoną działalność publiczną. Brał udział w zjazdach stanów pruskich u boku swego wuja Łukasza Watzenrode, biskupa warmińskiego (u którego służył też jako lekarz). Opracowuje rozprawę o sposobie bicia monet, pt. Modus cudendi monetam. W swym traktacie Kopernik mówił, że na skutek spadku wartości pieniądza ceny wciąż rosną, a handel zagraniczny staje się coraz trudniejszy. Dobre monety (srebrne) są wychwytywane i przetapiane na gorszą, z czego zyski czerpią miasta dające prawo bicia monety oraz kupcy, którzy sprzedają swe towary według wartości złota. Kopernik był też współautorem pierwszych map: Warmii, Prus Królewskich, Zalewu Wiślanego i Królestwa Polskiego. Tłumaczył dzieła greckie na łacinę. Najwięcej jednak czasu poświęcił obserwacji gwiazd. W roku 1516 Mikołaj Kopernik zostaje mianowany administratorem dóbr wspólnych kapituły. W styczniu 1521 do murów Olsztyna zbliżają się Krzyżacy. Kopernik jako administrator przygotowuje miasto i zamek do obrony. Dzięki wzorowemu przygotowaniu atak krzyżacki został odparty i miasto nie zostało zdobyte. Jeszcze w tym samym roku, 1521, Kopernik został powołany na stanowisko komisarza Warmii, a w roku 1523 został wybrany generalnym administratorem diecezji warmińskiej. W tym czasie wrócił do Fromborka i tam pozostał już aż do swej śmierci. We Fromborku zajmował się sprawami administracyjnymi, leczeniem chorych. Pomimo tak szerokiego spektrum działań, Mikołaj Kopernik nadal poświęca wiele czasu astronomii i teorii budowy świata. Pierwszy zarys tej teorii Kopernik podał w rozprawie, która jest znana pod tytułem - Komentarzyk Mikołaja Kopernika o utworzonych przez niego hipotezach ruchów niebieskich. W swoich rozważaniach Mikołaj Kopernik posługuje się pojęciami stosowanymi przez XVI wiecznych astronomów, mówiąc o ruchach sfer zamiast o ruchach planet. Ziemi przypisuje ruch trojaki: obiegowy dokoła Słońca, obrotowy dokoła osi, oraz trzeci ruch który ma osobliwy charakter i w świetle nauki współczesnej jest zbędny. Do swoich obserwacji Mikołaj Kopernik stosuje bardzo proste instrumenty, często własnej konstrukcji. Przy obserwacji planet wykorzystuje: kwadrant słoneczny (do obliczania szerokości geograficznej miejsca obserwacji), sferę armilarną (do wyznaczania kątów współrzędnych planety), triquetrum (do obserwacji Księżyca). W swojej pracy Mikołaj Kopernik kładł duży nacisk na wyniki obserwacji, które weryfikowały słuszność teorii. Niezgodność obserwacji z teorią dyskwalifikowała teorię. Dzieło Mikołaja Kopernika dokonało przewrotu w poglądach na świat. W latach 1539 - 1541 przebywa we Fromborku profesor matematyki wittemberskiego uniwersytetu Jerzy Joachim von Lauchen, zwany powszechnie Retykiem. Opuszczając Frombork zabrał ze sobą odpis De Rovolutionibus celem wydrukowania go w Norymberdze. Dzieło Kopernika wydrukowane zostało w 1543 roku najprawdopodobniej w około 1000 egzemplarzy. Nosiło tytuł De Revolutionibus, czyli Mikołaja Kopernika Toruńczyka o obrotach kręgów niebieskich ksiąg sześć i zawierało w przedmowie list dedykacyjny dla papieża Pawła III. Mikołaj Kopernik był nowoczesnym uczonym i odważnym człowiekiem szukającym prawdy o Wszechświecie. Ogłoszone drukiem dzieło przyniosło światu nową ideę. Mikołaj Kopernik zakończył życie 24 maja 1543 roku na skutek wylewu krwi do mózgu. Mikołaj Kopernik został pochowany w podziemiach katedry fromborskiej, w pobliżu ołtarza należącego do jego kanonii.

Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię ...

Kalendarium: